Menu
Informacje
Młodopolski pisarz, kontrkandydat Reymonta do Literackiej Nagrody Nobla, urodził się w Straw-czynie pod Kielcami. Stefan Żeromski był zauroczony pięknem Puszczy Jodłowej i gołoborzami Gór Świętokrzyskich. Opis tamtych terenów znajdziemy w Echach leśnych, Syzyfowych pracach, Dziejach grzechu, Promieniu czy Urodzie życia. Uczył się w kieleckim gimnazjum. W wieku osiemnastu lat opublikował swe pierwsze tłumaczenie z języka rosyjskiego. Nie otrzymał matury, w związku z czym dalszą naukę mógł podjąć jedynie w Szkole Weterynaryjnej, gdzie nie trzeba było posiadać świadectwa dojrzałości. Z powodu trudnej sytuacji materialnej podejmował prace zarobkowe jako guwerner w majątkach ziemskich. Pierwsza żona wprowadziła go w środowisko literackie. To między innymi dzięki niej objął pracę w Bibliotece Zamoyskich w Warszawie. Podobnie jak większość pisarzy tamtego okresu Żeromski dużo podróżował, m.in. do Włoch, Paryża i Szwajcarii — do Zurychu i Rappersvill, gdzie pracował jako bibliotekarz w Narodowym Muzeum Polskim. Okres I wojny światowe] spędził w Zakopanem, gdzie spotkał Jana Kasprowicza i działał z nim w organizacjach niepodległościowych. W czasie wojny polsko-rosyjskiej w latach dwudziestych XX wieku pełnił role korespondenta wojennego. Po wojnie był inicjatorem i założycielem Towarzystwa Przyjaciół Pomorza, Straży Piśmiennictwa Polskiego, czynnie działał podczas zakładania Akademii Literatury i polskiego oddziału Pen--Clubu. Był także jednym z twórców i pierwszym prezesem Związku Zawodowego Literatów Polskich.
Żeromski, po rozwodzie, zawarł powtórny związek małżeński, z którego pochodzi córka pisarza — Monika Ze-romska, malarka. W 1924 r. otrzymał nagrodę im. Elizy Orzeszkowe] za utwór Wiatr od morza. W tym samym roku ukazało się także Przedwiośnie. Stefan Żeromski zmarł w 1925 r.; został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie. Żeromski napisał wiele opowiadań (np. Siłaczka, Rozdziobią nas kruki, wrony), w których wyraził niepokoje społeczno-moralne swojego pokolenia. Ukazał krzywdę społeczną, a także rozterki bohaterów, którzy w imię wyższych idei, walki ze złem, rezygnują z własnego szczęścia. Tematyka ta dominowała również w powieściach Żeromskiego (Ludzie bezdomni). Jego pisarstwo (np. Popioły) bardzo często porównywano z dziełami Henryka Sienkiewicza ze względu na podejmowanie przez obu autorów problematyki historycznej. Jednakże obrazy kreowane przez Żeromskiego, korzystającego chętnie z technik naturalistycznych, były bardzo pesymistyczne i ukazywały przeszłość Polski w sposób głęboko krytyczny. Wpływy naturalistyczne widać w Dziejach grzechu — opowieści będące] przerażającym studium triumfu zła, tkwiącego w naturze człowieka. Jedną z najbardziej znanych powieści Żeromskiego jest Przedwiośnie. Przedstawiając obraz odrodzonej Rzeczpospolitej — wewnętrznie rozbitej i podzielonej, rządzone] przez nieporadnych, nieodpowiedzialnych polityków; pełnej biedy, bezrobocia, strajków i wszechobecnej anarchii - pokazuje rozczarowanie sytuacją w kraju i zawiedzione nadzieje społeczeństwa. To bodaj najważniejsza książka o powinnościach człowieka wobec współobywateli. Specyficzny jest język utworów pisarza, w którym zauważyć można nie tylko wpływy romantyczne, ale także — przede wszystkim — modernistyczne. Wyraża się to w nagromadzeniu przymiotników, tworzeniu neologizmów, korzystaniu z archaizmów oraz kreowaniu impresjonistycznych, szczegółowych opisów.
Ciekawe artykuly.
Pod koniec lat międzywojennych pisał Tuwim wiersze dla dzieci. Niezrównany warsztat poety, łączenie liryzmu z dowcipem, wyzyskiwanie możliwości jeżyka to cechy takich popularnych wierszy, jak Lokomotywa, Słoń Trąbalski, Abecadło, Ptasie radio. Wraz. z wybuchem II wojny światowej Tuwim, z pochodzenia Żyd, wyjechał z Polski. Przebywając w Ameryce Południowej, a potem w Nowym Jorku, stworzył niewątpliwie najważniejszy swój utwór: poemat liryczno-epicki Kwiaty polskie (wydany w 1949 r.) . W poemacie tym, nawiązującym do romantycznego poematu dygresyjnego, dominują nostalgiczne wspomnienia rodzinnego kraju, przyrody, przeplatane obrazami wojny i doświadczeniami czasów przedwojennych. Różnorodność tematyczna i stylistyczna poematu spowodowała, że Kazimierz Wyka nazwał go „bukietem z całej epoki". W 1946 r. Julian Tuwim powrócił do kraju. W latach 1947-1950 był kierownikiem artystycznym Teatru Nowego w Warszawie, ale rozczarowany przemianami politycznymi w Polsce, nie potrafił się odnaleźć w powojennej Warszawie, odsuwany na margines życia...... Czytaj więcej >>